llms.txt Nedir, Ne İşe Yarar, Nasıl Yazılır

Bir dil modeli bir siteyi 'okurken' insan gibi menüde gezinmiyor; sayfayı ham HTML olarak alıyor, gereksiz gezinme linkleri ve reklam bloklarıyla birlikte. llms.txt, modelin doğrudan gidebileceği, sadeleştirilmiş bir içerik haritası sunuyor.

Bu, robots.txt'in tarama izinlerini ya da sitemap.xml'in sayfa listesini yönetmesine benziyor ama farklı bir işi var: hangi sayfaların taranabileceğini değil, hangi sayfaların öncelikli ve neyle ilgili olduğunu anlatıyor.

Bir spa zincirinin sitesinde elli şube sayfası, otuz hizmet açıklaması ve yüzlerce blog yazısı varsa, bir dil modeli bu hacmin hangi kısmının markanın temel kimliğini anlattığını ayırt etmekte zorlanıyor. llms.txt, modele doğrudan 'önce şunlara bak' diyebilen kısa bir yol gösteriyor. Karar kriteri: dosyaya eklenecek her sayfa, markanın en çok sorulan sorularından birine cevap veriyor mu diye sorulmalı; vermiyorsa dosyada yeri yok.

Spesifikasyona göre iki dosya var. /llms.txt, sitenin markdown biçiminde kısa bir navigasyon özeti demektir: başlık, tek cümlelik açıklama, sonra bölüm başlıklarıyla gruplanmış linkler. /llms-full.txt ise tüm dokümantasyonu tek dosyada toplayan, daha kapsamlı sürüm.

Küçük bir kurumsal site için genelde tek bir llms.txt yeterli; yoğun dokümantasyonu olan bir yazılım ürünü ikisini birden tutabilir.

Bir spa zincirinin dosyasında bu ayrım şöyle görünüyor: /llms.txt beş şubeyi ve temel hizmetleri tek sayfada özetlerken, ayrı bir rezervasyon sistemi dokümantasyonu varsa bu ikinci bir /llms-full.txt dosyasında ayrıntılandırılabiliyor. Karar kriteri: iki dosyayı da tutmak gerçek bir bakım yükü getiriyor; çoğu küçük ve orta ölçekli işletme için tek dosya yeterli, ikinci dosya yalnız belgelendirme hacmi gerçekten büyükse gerekiyor.

Dosya markdown formatında, kök dizine konur. En üstte site adı bir H1 olarak yer alır, hemen altında tek cümlelik bir açıklama gelir. Ardından '## ' ile başlayan bölüm başlıkları altında, her biri kısa bir açıklamayla birlikte en önemli sayfaların linkleri sıralanır.

• H1: site ya da marka adı
• Tek cümlelik özet paragraf
• Bölüm başlıkları (## Hizmetler, ## Blog gibi)
• Her link için kısa, doğru açıklama
• Yalnız gerçekten önemli sayfalar, tüm site haritası değil
• Dosyanın en altında, sitenin ana dilini ve varsa diğer dil sürümlerine giden linki belirt

En sık hata, dosyayı otomatik sitemap'ten kopyalayıp yüzlerce link koymak; bu, önceliklendirme amacını ortadan kaldırıyor. Bir diğer hata, açıklamaları pazarlama diliyle yazmak; model kısa ve doğru tanım arıyor, slogan değil.

Dosyayı bir kez yazıp unutmak da sorun çıkarır. Site yapısı değiştikçe, özellikle yeni bir hizmet ya da ürün eklendiğinde dosyanın da güncellenmesi gerekir.

Bir zemin kaplama üreticisinin ilk denemesinde gördüğümüz durum, dosyanın tüm ürün kategorilerini tek tek, üç yüze yakın satırla listelemesiydi; sonuç, sitemap'ten farksız, önceliksiz bir belgeydi. Karar kriteri burada da aynı: dosyada yer alan bir link, kaldırıldığında markanın en önemli on-yirmi konusundan biri eksik kalıyor mu diye sormak; kalmıyor gibiyse o link muhtemelen fazlalık.

Olur. Bu, resmi bir zorunluluk değil, henüz yaygın destek gören bir öneri. Bir markanın bu dosyayı hiç yazmamış olması, sitesinin ChatGPT ya da Perplexity tarafından hiç bulunmadığı anlamına gelmiyor; modeller yine de standart sayfa içeriğini normal şekilde tarıyor.

Buna rağmen düşük maliyetli bir adım: birkaç saatlik bir hazırlıkla, dokümantasyon ağırlıklı ya da çok sayfalı bir site için modele net bir harita sunmuş oluyor.

Bir iş elbisesi üreticisi için bu, öncelik sırasına konacak küçük bir iştir; sitenin trafiğinin büyük kısmı zaten arama motorundan geliyorsa, llms.txt yerine önce temel SEO ve şema eksiklerinin kapatılması daha çok fark yaratıyor. Karar kriteri: dokümantasyon ağırlıklı, çok sayfalı bir site için dosya öncelikli; birkaç sayfalık küçük bir kurumsal site için daha düşük öncelikli bir adım.

Bir yazılım ürününün dokümantasyon sitesinde gördüğümüz tipik hata, llms.txt dosyasını otomatik bir araçla üretip hiç gözden geçirmeden yayınlamak. Ortaya çıkan dosya, sitemap.xml'in bire bir kopyası oluyor ve önceliklendirme amacını tamamen kaybediyor.

Bir diğer hata, dosyayı yabancı bir şablondan çevirmeden kopyalamak; marka dili Türkçeyken dosyanın İngilizce kalması hem tutarsız hem de gereksiz bir karışıklık yaratıyor.

Karar kriteri: dosyadaki her link, 'bu sayfa gerçekten bir ziyaretçiye bu konuyu anlatır mı' sorusuna evet cevabı vermeli; vermiyorsa listeden çıkarılmalı.

Dosyayı sıfırdan hazırlamak, doğru sırayla ilerlendiğinde bir öğleden sonrayı geçmiyor.

• Sitenin en çok ziyaret edilen ve en çok soru aldığı 10-20 sayfasını listele.
• Her sayfa için tek cümlelik, pazarlama dili taşımayan bir açıklama yaz.
• Sayfaları mantıklı bölüm başlıkları altında grupla (## Hizmetler, ## Blog, ## Sıkça Sorulanlar gibi).
• Dosyayı kök dizine /llms.txt olarak yükle ve tarayıcıdan doğrudan açılıp açılmadığını kontrol et.
• Yeni bir hizmet ya da sayfa eklendiğinde dosyayı gözden geçirmeyi takvime bir hatırlatma olarak ekle.