Bilgi Grafiği, Wikidata ve İşletme Kaydı: Nereden Tanınırsınız

Google'ın arama sonucunda çıkan bilgi paneli, kendi bilgi grafiğinden besleniyor ve bu grafiğin kaynakları arasında Wikidata da var ama tek kaynak değil. Bir işletmenin Wikidata kaydı olması, Google'da otomatik bir panel çıkmasını garanti etmiyor; ikisi bağlantılı ama ayrı sistemler.

Buradaki fark önemli: Google'ın kendi paneli editoryal ve kısmen otomatik oluşuyor, Wikidata ise açık, herkesin katkı verebildiği bir veritabanı. Bir işletme ikisini de ayrı ayrı takip etmek zorunda.

Bir mimarlık ofisinde gördüğümüz sahne: Wikidata'da düzgün bir kaydı vardı ama Google'da hâlâ hiç bilgi paneli çıkmıyordu, ekip bunu bir hata sanıp kaydı sildirmeyi düşündü. Karar kriteri şu: Wikidata kaydının olması bir panelin çıkacağını garanti etmiyor, iki sistem ayrı çalışıyor; birinde sonuç görülmüyorsa diğerini silmek değil, ikisini ayrı ayrı değerlendirmek gerekiyor.

Wikidata'nın kendi kural sayfasına göre bir varlığın kayda değer sayılması için ciddi ve kamuya açık kaynaklarla tanımlanabilir olması gerekiyor; çoğu işletme için bu, bir yatırım duyurusu, resmi bir ticaret sicili kaydı, bir sektör veritabanı ya da ticaret basınında çıkan bir haber anlamına geliyor.

Bunun pratik sonucu şu: yalnız kendi web sitesi olan, dışarıda hiçbir bağımsız kaynakta anılmamış bir işletme için Wikidata kaydı açmak, kuralın gerektirdiği kaynak eşiğini karşılamayabiliyor; bu durumda öncelik başka yerde olmalı.

Bir yazılım girişiminde gördüğümüz sahne: kurucu ekip yalnız kendi blog yazılarını kaynak göstererek bir kayıt açmaya çalıştı, kayıt topluluk tarafından yetersiz kaynaklı bulunup silindi. Karar kriteri şu: kaynak, işletmenin kendi yayınladığı bir şey değil, bağımsız üçüncü bir tarafın yayınladığı bir şey olmalı; bu ayrım gözden kaçtığında emek boşa gidiyor.

Wikidata'nın kendi rehberine göre bir kayıt açmak birkaç adımlık, dikkat gerektiren bir süreç.

Bir restoran zincirinde gördüğümüz sahne: kayıt açma sürecini pazarlama stajyerine devretmişlerdi, stajyer kaynaksız iddialarla dolu bir taslak yazdı, taslak bir hafta içinde silindi. Karar kriteri şu: bu süreç hızlı ama dikkatsiz yürütülebilecek bir iş değil, her cümlenin bir kaynağa bağlanması gerekiyor; bu işi üstlenen kişinin bu kuralı bilmesi şart.

• Gerçek ada ya da açıkça markayla ilişkili bir hesaba Wikidata'da kayıt olun; ücretli bir katkıysa bunu kullanıcı sayfanızda açıkça belirtin.
• Önce arama kutusundan işletmenin tam yasal adını arayın; bir taslak kayıt zaten varsa onu düzenleyin, ikinci bir kayıt açmayın.
• Yeni bir kayıt açacaksanız 'Yeni öge oluştur' seçeneğini kullanıp işletmenin yaygın adını etiket olarak girin.
• Kuruluş tarihi, kurucu, web sitesi gibi yapılandırılmış bilgileri, her biri bağımsız bir kaynakla birlikte ekleyin.
• P31 (örnek özelliği) alanına işletmenin türünü uygun değerle (örneğin 'işletme') işaretleyin.

Bir işletme kendi adını Wikidata'da aradığında bazen eski, eksik ya da yanlış bir kayıtla karşılaşabiliyor; bu genelde başka biri tarafından, farklı bir amaçla açılmış bir taslak oluyor.

Bu durumda doğru yol yeni bir kayıt açmak değil, mevcut kaydı güncellemek; aynı işletme için iki ayrı kayıt olması, bilgi grafiğinin işletmeyi tek bir varlık olarak birleştirmesini daha da zorlaştırıyor.

Bir otomotiv yedek parça satıcısında gördüğümüz sahne: işletme kendi adını Wikidata'da aradığında, yıllar önce bir başkası tarafından açılmış, kuruluş yılı yanlış girilmiş bir taslakla karşılaştı. Karar kriteri şu: bu taslağı silip yeni bir kayıt açmak değil, mevcut kaydı düzenleyip kaynaklarla desteklemek doğru yol; bir varlığın geçmişini silmek, bilgi grafiğindeki bağlantıları da birlikte koparabiliyor.

Aynı satıcıda ikinci bir sahne: aynı işletmenin adı, bir yıl arayla iki farklı kişi tarafından iki ayrı taslakla açılmıştı. Karar kriteri şu: yeni bir kayıt açmadan önce arama kutusunda birden fazla olası yazımla (tam ad, kısaltma, eski marka adı) tarama yapmak, mükerrer kayıt riskini büyük ölçüde azaltıyor.

Hayır, bu duruma bağlı. Bağımsız kaynaklarda henüz anılmamış küçük bir işletme için önce Organization yapılandırılmış verisi, tutarlı Google İşletme Profili ve doğru sosyal hesap bağlantıları gibi daha temel adımlar önceliklidir; Wikidata kaydı bunların üzerine gelen bir katman.

Yatırım almış, basında çıkmış ya da bir sektör kaydında yer alan bir işletme için ise Wikidata kaydı, bilgi grafiğine girmenin somut bir yolu olabiliyor.

Bir kozmetik markasında gördüğümüz sahne: işletme henüz Google İşletme Profili'ni bile tam doldurmamışken Wikidata kaydına zaman ayırmayı düşünüyordu. Karar kriteri şu: temel adımlar (tutarlı ad, adres, Organization verisi) tamamlanmadan üst katmana geçmek, sınırlı zamanı yanlış önceliğe harcamak oluyor; sıralama önemli, atlanabilir bir adım değil.

Bir sık hata, kaydı açar açmaz unutmak; Wikidata'daki bir kayıt statik bir ilan değil, işletme değiştikçe (yeni yönetici, yeni adres, el değiştirme) güncellenmesi gereken canlı bir kayıt. Yıllarca dokunulmayan bir kayıt, eski bir yöneticinin adını taşımaya devam edebiliyor.

Bir diğer hata, her iddiayı kaynaksız eklemek; Wikidata'nın kendi kuralı her özelliğin bağımsız bir kaynakla desteklenmesini istiyor, kaynaksız eklenen bir bilgi topluluk tarafından fark edilip silinebiliyor.

Üçüncü hata, kaydı ücretli bir ajans adına açtırıp bu ilişkiyi kullanıcı sayfasında belirtmemek; Wikimedia'nın ücretli katkı politikası bunu açıkça istiyor, saklanan bir ilişki fark edildiğinde kaydın güvenilirliği sorgulanabiliyor.