Tasarım Sistemi Nedir, Küçük Ekipler İçin Neden Şart
Tasarım sistemi, bir markanın renk, tipografi ve bileşenlerini tek kaynakta toplar; küçük bir ekip için zaman kaybını en aza indiren yapı budur.
rabbitclip ekibiYayın: 5 dk okuma
Kısa cevap
Tasarım sistemi, bir markanın renk, tipografi, buton, form ve kart gibi tekrar eden parçalarını tek bir kaynakta topladığı, her yeni sayfa ya da özellik eklendiğinde sıfırdan tasarlanmasını değil bu hazır parçalardan kurulmasını sağlayan bir kütüphanedir. Küçük bir ekip için bu, her seferinde 'bu buton nasıl görünmeliydi' sorusunu yeniden sormamak demektir.
Tasarım sistemi büyük şirketlere özgü bir lüks gibi görünür ama tam tersi doğrudur: kaynağı sınırlı küçük bir ekip, tutarsızlığı düzeltmeye harcayacağı zamanı en az kaldırabilecek ekiptir.
Bu yazı, tasarım sisteminin ne olduğunu, küçük bir ekibe somut olarak ne kazandırdığını anlatıyor. Kapsam ne kadar küçük olursa olsun, fayda aynı yönde işler.
Tasarım sistemi tam olarak nedir
Tasarım sistemi, bir markanın görsel dilini (renk paleti, tipografi, boşluk kuralları) ve bu dilden üretilen tekrar kullanılabilir bileşenleri (buton, form alanı, kart, bildirim) tek bir kaynakta belgeleyen bir sistemdir.
Bu sistem bir belge, bir kod kütüphanesi ya da ikisinin birleşimi olabilir. Önemli olan, bir tasarımcının ya da geliştiricinin yeni bir sayfa yaparken 'buton rengi ne olmalı' sorusunu sormak yerine hazır bir bileşeni kullanabilmesidir.
Bir spa zincirinin sitesinde randevu butonu her sayfada farklı bir yeşil tonuyla karşımıza çıkıyorsa, bu tasarım sisteminin eksikliğinin somut bir belirtisidir.
Bir tasarımcının bu sistemi kurarken tek başına çalışması gerekmez; geliştiriciyle birlikte hangi bileşenlerin kod tarafında nasıl adlandırılacağını baştan konuşmak, ileride yaşanacak karışıklığı azaltır.
Küçük bir ekip için neden özellikle önemli
Büyük bir ekipte tutarsızlık bir gözden kaçırma sorunudur; küçük bir ekipte ise zaman sorunudur. İki üç kişilik bir ekip her yeni sayfada rengi, boşluğu, font boyutunu yeniden tartışıyorsa, bu zaman asıl işe, yani içeriğe ya da yeni özelliğe gitmiyor demektir.
Bir iş elbisesi üreticisinin sitesine yeni bir ürün kategorisi eklenirken, mevcut bir tasarım sistemi varsa bu iş saatler içinde, yoksa günler içinde biter; fark, her elemanın sıfırdan tasarlanıp tasarlanmadığından gelir.
Zaman kazancı yalnız tasarım aşamasında değil, geliştirme aşamasında da görülür; hazır bir bileşen kütüphanesi varsa, bir geliştirici yeni bir formu sıfırdan kodlamak yerine mevcut bileşeni çağırır, bu da hata riskini de azaltır.
Tasarım sistemi olmadığında ne olur
Zamanla site içinde birbirine benzemeyen düzinelerce buton stili, form alanı ve başlık boyutu birikir. Bu, ziyaretçi için kafa karıştırıcı bir deneyime, ekip için ise her değişiklikte 'diğer sayfalarda da böyle mi' diye kontrol etme yüküne dönüşür.
Bir üretici firmanın on yıllık sitesinde, farklı dönemlerde eklenen sayfaların birbirinden tamamen farklı görünmesi, sık karşılaşılan bir örnektir; her sayfa kendi döneminin tasarımcısının zevkini taşır.
Küçük bir ekip nereden başlar
Tam kapsamlı bir kurumsal tasarım sistemi kurmak gerekmez; birkaç temel parçadan başlamak yeterlidir: ana renk paleti, iki üç font boyutu, buton ve form alanı stilleri.
Bu temel parçalar bir kod kütüphanesinde (ör. bir bileşen dosyası) tutulursa, yeni bir sayfa bu parçaları çağırarak kurulur; renk ya da boyut değişikliği tek bir yerden yapılıp tüm siteye yansır.
Başlangıç noktası olarak mevcut sitenin en çok kullanılan üç sayfası taranıp bu sayfalardaki tekrar eden öğeler listelenebilir; bu liste, sıfırdan bir sistem tasarlamaktan daha hızlı bir başlangıç sunar.
- Ana renk paleti ve ikincil renkler tek bir yerde tanımlanır
- İki üç font boyutu (başlık, gövde metni, küçük metin) belirlenir
- Buton, form alanı ve kart bileşenleri kod tarafında tekrar kullanılabilir hale getirilir
- Yeni bir sayfa bu bileşenlerden kurulur, sıfırdan tasarlanmaz
Tasarım sistemi büyüdükçe ne kazandırır
İşletme büyüdükçe, yeni bir şube sayfası, yeni bir ürün kategorisi ya da yeni bir kampanya sayfası eklemek gerektiğinde, tasarım sistemi olan bir site bu ekimi günler içinde, olmayan bir site haftalarca sürede tamamlar.
Ayrıca yeni bir tasarımcı ya da geliştirici ekibe katıldığında, tasarım sistemi bir referans noktası sağlar; kişi markanın görsel dilini sayfa sayfa inceleyerek değil, tek bir kaynaktan öğrenir.
Tasarım sisteminin bakımı kimin sorumluluğunda
Bir tasarım sistemi kurulduktan sonra kendiliğinden güncel kalmaz; birinin renk, bileşen ya da kural değişikliğini takip etmesi gerekir. Küçük bir ekipte bu sorumluluk genelde tasarımcıya ya da en kıdemli geliştiriciye düşer, ayrı bir rol açmak gerekmez.
Sorumluluk net değilse, zamanla yine tutarsızlık birikir: bir kişi yeni bir buton stili ekler, kimse bunun mevcut sisteme uyup uymadığını kontrol etmez, sistem kendi kendini bozar. Bu yüzden yeni bir bileşen eklenmeden önce mevcut sistemin gözden geçirilmesi basit bir alışkanlık haline getirilmelidir.
Bir üretici firmasının pazarlama ekibi yeni bir kampanya sayfası isterken tasarım sisteminden habersiz bir ajansla çalışırsa, o sayfa sitenin geri kalanından görsel olarak kopar; bu durum, tasarım sisteminin yalnız kurulmasının değil, korunmasının da gerektiğini gösterir.
Bu sorumluluk büyük bir yük gibi görünse de pratikte küçüktür; ayda bir saatlik bir gözden geçirme, çoğu küçük ekip için yeterlidir.
Tasarım sistemi, büyük bir şirketin lüksü değil, küçük bir ekibin zamanını koruma yoludur. rabbitclip ile yapılan bir keşif görüşmesinde mevcut sitenin tutarsızlık noktaları birlikte tespit edilir, temel bir tasarım sisteminin nereden başlayacağı netleşir. Küçük bir başlangıç bile, hiç başlamamaktan her zaman daha iyidir. Zaman içinde biriken küçük tutarsızlıklar, tek bir büyük hatadan daha pahalıya patlar.
Sık sorulanlar
Tasarım sistemi yalnız büyük şirketler için mi?
Hayır, tam tersine küçük bir ekip zamanını en çok bu sistemle korur; kapsamı büyük şirketlere göre küçük tutulabilir. Kapsam işletmeyle birlikte büyür.
Tasarım sistemi kurmak ne kadar sürer?
Temel bir sistem (renk, tipografi, birkaç bileşen) günler içinde kurulabilir; kapsamlı bir sistem projenin büyüklüğüne bağlıdır.
Mevcut bir siteye sonradan tasarım sistemi eklenebilir mi?
Evet, mevcut sayfalar taranıp tekrar eden parçalar tespit edilerek sisteme dönüştürülür.
Tasarım sistemi yalnız görsel bir konu mu?
Hayır, kod tarafında bileşenlerin tekrar kullanılmasını da kapsar; bu yüzden hem tasarımcıyı hem geliştiriciyi ilgilendirir.
Tasarım sistemi bir tasarım aracına mı bağlı kalmalı?
Hayır, hem tasarım dosyasında hem kod tarafında var olmalı; ikisi birbirinden kopuk olursa sistem zamanla tutarsızlaşır. Bu, kod tarafında ayrı bir bileşen dosyası açmak kadar basit olabilir.
