Görsel SEO: Dosya Adı, Alt Metin, Format ve Boyut

Bir görselin dosya adı, Google'ın o görselin konusu hakkında aldığı ilk sinyaldir. 'IMG_4821.jpg' hiçbir bilgi taşımazken 'is-elbisesi-kislik-mont-lacivert.jpg' görselin ne olduğunu doğrudan söyler.

Kural basittir: dosya adı küçük harf, kelimeler arasında tire, Türkçe karakter yerine sade harf kullanılmalı. Aynı görseli birden fazla sayfada kullanıyorsa dosya adı sabit kalabilir; asıl fark alt metinde yapılır.

Bir iş elbisesi üreticisinin ürün kataloğunda görsellerin büyük kısmı hâlâ fotoğraf makinesinin verdiği rastgele kodla duruyordu, yeni bir ürün eklendiğinde de aynı alışkanlık sürüyordu; görsel arama trafiği neredeyse yoktu, oysa ürünler doğru tarif edilse aranan modellerdi. Karar kriteri şudur: dosya adına bakan biri görseli hiç açmadan neyi göreceğini tahmin edebiliyorsa ad işini görüyor demektir, edemiyorsa yeniden adlandırılmalı.

Alt metin, görsel yüklenemediğinde ya da bir ekran okuyucu kullanıldığında görselin yerini alan açıklamadır. Google, alt özniteliğinin görseli tanımlamak için kullanıldığını ve bunun hem erişilebilirlik hem arama için önemli olduğunu belirtiyor.

İyi bir alt metin, görseli görmeyen birine ne olduğunu anlatır: 'lacivert kışlık iş montu, önden görünüm' gibi. Anahtar kelimeyi zorla sıkıştırmak yerine, görseli gerçekten tarif etmek daha doğru sonuç verir; boş bırakmaksa hem erişilebilirliği hem görsel aramada bulunma şansını sıfırlar.

• İyi: kırmızı deri koltuk, oturma odası içinde, yandan görünüm.
• Zayıf: koltuk.
• Aşırı: koltuk kanepe oturma odası mobilyası ev dekorasyonu koltuk modelleri.

web.dev'in görsel formatları üzerine hazırladığı kaynak, her formatın farklı bir sıkıştırma dengesi sunduğunu, modern formatların (WebP, AVIF) aynı görsel kalitesini genelde daha küçük dosya boyutunda verdiğini anlatıyor. Fotoğraf ağırlıklı görseller için WebP ya da AVIF, saydamlık gereken logo ve ikonlar için PNG, basit grafikler için SVG tercih edilebilir.

Format seçimi tek başına yeterli değil; sunucunun tarayıcıya göre otomatik format sunması (picture etiketi ile) hem eski hem yeni tarayıcıları aynı anda desteklemenin yoludur. Bu, bir e-ticaret sitesinde ürün görsellerinin yüklenme süresini doğrudan etkiler.

Bir ofis mobilyası üreticisinin ürün sayfaları yıllardır büyük boyutlu PNG dosyalarıyla yükleniyordu çünkü format seçimi hiç gözden geçirilmemişti. Aynı görseller modern formata çevrildiğinde sayfa ağırlığı belirgin biçimde azaldı, ürün fotoğrafının görünür kalitesinde fark edilir bir kayıp olmadı. Karar kriteri şudur: görsel saydamlık taşımıyorsa ve fotoğrafsa modern formata geçişin kalite kaybı riski neredeyse yoktur, saydamlık gerekiyorsa PNG'den vazgeçilmemeli.

Bir sayfaya ekranda 400 piksel genişliğinde görünecek bir görseli 4000 piksel genişliğinde yüklemek, tarayıcının gereğinden çok veri indirip küçültmesine neden olur. Bu, sayfanın ilk görünür içeriğe ulaşma süresini uzatır.

Duyarlı görsel (responsive image) yöntemi, aynı görselin birden fazla boyutunu hazırlayıp tarayıcının ekran boyutuna göre doğru olanı seçmesini sağlar. Bir spa zincirinin sitesinde şube fotoğraflarının bu şekilde yeniden boyutlandırılması, mobil sayfa yükleme süresini gözle görülür biçimde kısalttı; kesin bir yüzde ölçülmedi ama yön nettir.

Görsel site haritası, sitedeki görsellerin adreslerini Google'a ayrıca bildiren bir dosyadır. Google Search Central, görsel site haritasındaki görsel adreslerinin siteyle aynı alan adında olmak zorunda olmadığını, bir CDN üzerinden barındırılan görsellerin de bu yolla bildirilebileceğini belirtiyor.

Bu adım her site için zorunlu değil ama görselleri ayrı bir alan adında ya da CDN'de barındıran bir e-ticaret sitesi için görsellerin dizine alınma hızını artırır. Karar kriteri şudur: görseller ana sitenin kendi alan adında duruyorsa öncelik başka yerdedir, ayrı bir alan adı ya da CDN kullanılıyorsa bu adım listenin başına alınmalı, çünkü aksi halde görseller günlerce keşfedilmeden bekleyebilir.

Bir görseli siteye eklemeden önce uygulanabilecek sabit bir sıra.

• Görseli, ekranda görüneceği en büyük boyuta göre kırp; orijinal kameranın ürettiği boyutu kullanma.
• Dosyayı WebP ya da AVIF olarak kaydet, PNG'yi yalnız saydamlık gerektiğinde kullan.
• Dosya adını küçük harf ve tireyle, görseli tarif edecek biçimde yeniden adlandır.
• Alt metni görseli gerçekten tarif edecek şekilde yaz, anahtar kelimeyi zorlamadan.
• Sayfa yayına girdikten sonra görselin doğru boyutta yüklendiğini tarayıcının geliştirici araçlarından kontrol et.

En sık görülen hata, alt metni doldurma zorunluluğu diye görüp aynı kalıbı her görselde tekrarlamaktır. Bir ürün kategorisindeki tüm görsellere kategori adını aynen yapıştırmak tek tek görselleri birbirinden ayırmaz; arama motoru da ziyaretçi de hangi görselin hangi ürüne ait olduğunu bu şekilde anlayamaz.

İkinci hata, format ve boyutlandırmayı yalnızca yeni sayfalarda uygulayıp eski görsel arşivine hiç dönmemektir. Bir sitenin en çok ziyaret edilen sayfaları genelde en eski sayfalarıdır, oradaki ağır görseller sayfa hızını en çok onlar düşürür.

• Aynı alt metni birden fazla farklı görselde tekrar kullanmak
• Dosya adını değiştirmeden yalnızca alt metni güncellemekle yetinmek
• Yeni yüklenen her görseli otomatik olarak orijinal kamera boyutunda bırakmak