Web Sitesi Bakım Sözleşmesi Neleri Kapsamalı: Rehber
Bir web sitesi teslim edildikten sonra bakım başlar. İyi bir bakım anlaşması neyi içerir, neyi içermez: güvenlik, güncelleme, yedek, destek süresi.
rabbitclip ekibiYayın: 4 dk okuma
Kısa cevap
İyi bir bakım sözleşmesi dört başlığı net yazar: güvenlik güncellemeleri, düzenli yedekleme, teknik destek süresi ve içerik değişikliklerinin kapsamı. Bu dördü yazılı değilse, «bakım» kelimesi taraflar arasında farklı şeyler ifade eder ve bir sorun çıktığında kimin ne yapacağı belirsiz kalır.
Bir site teslim edildiğinde iş bitmiş gibi görünür ama arka planda kullanılan yazılım bileşenleri (CMS, eklentiler, kütüphaneler) zamanla güvenlik açığı barındırmaya başlar. Bu açıkları kapatmak düzenli bir iştir, tek seferlik değildir.
Aşağıda bir bakım sözleşmesinin dört bileşeni ve sözleşme yaparken sorulması gereken sorular var.
Güvenlik güncellemeleri kim yapıyor
Bir sitenin çalıştığı yazılım (içerik yönetim sistemi, eklentiler, sunucu bileşenleri) düzenli olarak güncellenmelidir; güncelleme atlanan bir eklenti, bilinen bir güvenlik açığı üzerinden kötü niyetli erişime kapı aralayabilir. Sözleşmede bu güncellemenin kim tarafından, ne sıklıkla yapılacağı açıkça yazmalı.
Bir hukuk bürosunun sitesinde bu adım atlanırsa, site hacklendiğinde sorumluluk kimde olduğu tartışmalı hale gelir; oysa baştan yazılı bir madde bu belirsizliği ortadan kaldırır.
Yedekleme: ne sıklıkla, nerede saklanıyor
Yedek, sitenin bir önceki haline dönebilmenin tek yoludur. Sözleşmede yedeğin ne sıklıkla alındığı (günlük mü haftalık mı), kaç kopyanın saklandığı ve sitenin dışında ayrı bir yerde tutulup tutulmadığı belirtilmeli; sunucuyla aynı yerde tutulan tek yedek, sunucu çöktüğünde işe yaramaz.
Bir geri yükleme testi de zaman zaman yapılmalı; yedek alınıyor olması, o yedeğin gerçekten çalıştığı anlamına gelmez.
Destek süresi ve kapsam dışı işler
Bakım sözleşmesi genelde belirli bir aylık saat ya da müdahale sayısı içerir; bir metin değişikliği, bir görsel güncellemesi bu kapsama girer. Yeni bir sayfa tasarımı, yeni bir özellik geliştirme ya da bir entegrasyon kurulumu genelde kapsam dışıdır ve ayrı bir teklif gerektirir.
Bu ayrım baştan netleşmezse, küçük bir «şunu da ekleyebilir misiniz» talebi zamanla kapsam dışı bir projeye dönüşür ve iki taraf da bunu fark etmeden anlaşmazlığa girer.
Acil durum yanıt süresi
Site tamamen çöktüğünde ya da erişilemez hale geldiğinde kaç saat içinde yanıt verileceği sözleşmede yazmalı. Bir catering firmasının sipariş formu bir haftasonu çökerse, pazartesiye kadar beklemek somut bir gelir kaybı demektir; bu yüzden acil ve rutin talepler ayrı yanıt süresine bağlanır.
Acil durum tanımı sözleşmede örneklerle somutlaştırılmalı; «site erişilemiyor» kadar net olmayan bir ifade, bir anlaşmazlık anında iki tarafın da farklı yorumlamasına açık kapı bırakır. Örnek listesi ne kadar somutsa, kimin ne zaman aranacağı o kadar az tartışmaya yol açar.
- Acil (site erişilemez, form çalışmıyor): birkaç saat içinde ilk yanıt
- Rutin (metin değişikliği, küçük düzeltme): birkaç iş günü içinde
- Kapsam dışı (yeni özellik, yeniden tasarım): ayrı teklif ve takvim
Sözleşme yaparken sorulacak sorular
Kaynak kod ve yönetim paneli erişimi kimde, sözleşme bittiğinde site nasıl devredilir, yedekler nerede tutulur, aylık kapsam neyi içerir: bu sorular sözleşme imzalanmadan önce yazılı cevap almalı. Sözlü bir anlaşma, bir anlaşmazlık çıktığında hiçbir tarafı korumaz.
Sözleşme bitiminde devir süreci özellikle önemlidir; bir ajans ile çalışma sona erdiğinde erişim bilgilerinin, alan adı yönetiminin ve varsa üçüncü taraf hesapların işletmenin kendi adına kayıtlı olması beklenir. Bu kayıt ajansın adına yapılmışsa devir süreci beklenenden uzun ve karmaşık hale gelebilir.
Bir dernek yeni bir ajansla çalışmaya karar verdiğinde eski ajansın erişimi elinde tutması geçişi haftalarca geciktirebilir; bu riski en baştan azaltmanın yolu, tüm hesapların işletmenin kendi e-posta adresiyle açılmasında ısrar etmektir.
Performans ve içerik denetimi bakıma dahil mi
Bakım sözleşmesi genelde teknik güncelleme ve yedeklemeyi kapsar ama hız raporu ya da içerik güncelliği kontrolü ayrı bir madde olarak eklenmedikçe kapsam dışında kalır. Bir sitenin altı ay boyunca teknik olarak sağlıklı ama hız raporu hiç kontrol edilmemiş olması sık görülür.
Bir catering firmasının sitesinde altı ay önce eklenmiş bir kampanya banner'ı hâlâ duruyorsa, bu içerik denetiminin de bakım kapsamına girip girmediğini gösterir; bu maddenin sözleşmede açıkça yazılması, iki tarafın da beklentisini netleştirir.
SSL sertifikası ve alan adı yenileme kim takip ediyor
SSL sertifikası ve alan adı süresi, bakım sözleşmesinde genelde atlanan iki maddedir; ikisi de otomatik yenilenmiyorsa, sertifika süresi dolduğunda tarayıcı ziyaretçiye güvenlik uyarısı gösterir, alan adı süresi dolduğunda ise site tamamen erişilemez hale gelir.
Bir spa zincirinin randevu sitesi alan adı yenilemesi unutulduğu için bir gün erişilemez kalırsa, bu kayıp doğrudan gelire yansır; sözleşmede bu iki maddenin kim tarafından, hangi tarihte kontrol edileceği yazılı olmalı.
SSL sertifikaları artık genelde otomatik yenilenecek şekilde kurulabiliyor; ama otomasyonun gerçekten çalıştığı, son yenileme tarihinin ne zaman olduğu yılda bir kez elle de kontrol edilmeli, otomasyon sessizce bozulmuş olabilir.
İyi bir bakım sözleşmesi, bir site sorun çıkardığında kimin ne yapacağını önceden netleştirir. rabbitclip teslim ettiği her sitede bakım kapsamını yazılı olarak verir; mevcut bir sözleşmeniz varsa, bu dört başlığa göre birlikte gözden geçirebiliriz.
Sık sorulanlar
Bakım sözleşmesi zorunlu mu?
Yasal olarak zorunlu değil ama güvenlik güncellemesi ve yedek olmadan bırakılan bir site zamanla risk biriktirir.
Kaynak kodu kimde olmalı?
Sözleşmede açıkça yazılmalı; ideal olan, kodun ve erişimin işletmenin kendi hesabında tutulmasıdır.
Acil durum ne demek?
Sitenin tamamen erişilemez olması ya da bir formun/ödeme akışının çalışmaması gibi doğrudan gelir kaybı yaratan durumlar.
Bakım kapsamına yeni sayfa girer mi?
Genelde girmez; yeni sayfa ya da özellik ayrı bir teklif ve takvim gerektirir.
Hız raporu bakım sözleşmesine nasıl eklenir?
Ayrı bir madde olarak yazılır: hangi sıklıkla rapor çıkarılacağı ve kim tarafından gözden geçirileceği net belirtilir.
