Hosting & Altyapı

Web Sitem Hacklendi: İlk 24 Saatte Ne Yapmalıyım?

Web sitem hacklendi diyorsanız sakin kalın. Belirtiler, ilk 24 saatte yapılacaklar, temizlik, arama motoru uyarısı ve sonraki önlemler burada.

rabbitclip ekibiYayın: 5 dk okuma

Kısa cevap

Web sitenizin hacklendiğinden şüpheleniyorsanız önce sakin kalın ve sırayı koruyun: siteyi gerekirse geçici olarak ziyarete kapatın, hiçbir şeyi silmeden mevcut durumun kopyasını ve kayıtları saklayın, hosting, yönetim paneli, veritabanı ve e-posta şifrelerini temiz bir cihazdan değiştirin, hosting firmasına haber verin ve ancak sonra temiz bir yedekle ya da uzman temizliğiyle siteyi geri getirin. Acele ile her şeyi silmek, saldırganın nasıl girdiğini gösteren izleri yok eder ve aynı açıktan tekrar girilmesine yol açar.

Hack her zaman ana sayfanın değiştirilmesi gibi görünmez. Çoğu zaman sessizdir: siteye gizli bağlantılar eklenir, ziyaretçiler başka bir adrese yönlendirilir ya da sunucu istenmeyen e-posta göndermek için kullanılır. Bu yüzden belirtileri bilmek, ilk adımın yarısıdır.

Aşağıda belirtileri, ilk 24 saatte sırayla ne yapılacağını, temizliğin nasıl ilerlediğini, arama motoru uyarısıyla nasıl başa çıkılacağını ve sonrasında hangi önlemlerin gerektiğini bulacaksınız.

Sitemin hacklendiğini nasıl anlarım?

Bariz belirti, sayfanın değiştirilmiş ya da bir fidye mesajının görünmesidir. Ama sessiz belirtiler daha yaygındır. Arama sonuçlarında sitenizin başlığı sizin yazmadığınız yabancı bir içerikle görünüyorsa, ziyaretçileriniz telefonlarında başka bir siteye atılıyorsa ya da tarayıcı «bu site zararlı olabilir» uyarısı veriyorsa durum ciddidir.

Başka işaretler de vardır: yönetim panelinde tanımadığınız bir kullanıcı, kurmadığınız bir eklenti, hosting firmasından gelen kaynak aşımı ya da istenmeyen e-posta uyarısı, müşterilerinizin sizden gelmeyen e-postalar aldığını söylemesi. Tek bir belirti kesin kanıt değildir, ama birkaçı birlikte görünüyorsa varsayım ihtiyatlı olmalıdır.

  • Arama sonuçlarında sizin yazmadığınız başlık ya da açıklamalar
  • Ziyaretçilerin başka bir siteye yönlendirilmesi
  • Tarayıcının ya da arama motorunun zararlı site uyarısı
  • Yönetim panelinde tanımadığınız kullanıcı ya da eklenti
  • Sunucunun beklenmedik biçimde yavaşlaması ya da hosting'den uyarı gelmesi

İlk 24 saatte hangi adımlar, hangi sırayla atılır?

Amaç önce zararı durdurmak, sonra kanıtı korumak, sonra erişimi geri almaktır. Siteyi geçici olarak bakım sayfasına almak, ziyaretçinin zararlı koda maruz kalmasını önler. Sonra, değişiklik yapmadan, dosyaların ve veritabanının mevcut hâlinin bir kopyasını ayrı bir yere alın; sunucu erişim kayıtlarını da saklayın. Nasıl girildiğini bulmak bu kayıtlara bağlıdır.

Ardından şifreleri değiştirin, ama temiz bir cihazdan. Saldırı sizin bilgisayarınızdan başlamış olabilir; kendi cihazınızı da tarayın. Şifre üretirken tahmin edilemez, her hesap için ayrı değerler seçin; sitedeki şifre oluşturucu bu iş için kullanılabilir. Son olarak hosting firmasına yazın; sunucu tarafında başka hesapların da etkilenip etkilenmediğine onlar bakabilir.

  • Siteyi geçici olarak bakım sayfasına almak
  • Dosya ve veritabanının mevcut hâlinin kopyasını ve erişim kayıtlarını saklamak
  • Hosting, yönetim paneli, veritabanı, FTP ve e-posta şifrelerini temiz cihazdan değiştirmek
  • Tanımadığınız yönetici kullanıcıları ve eklentileri not edip devre dışı bırakmak
  • Hosting firmasına haber vermek
  • Kendi bilgisayarınızı zararlı yazılıma karşı taramak

Yedekten geri dönmek yeterli mi, temizlik nasıl yapılır?

Yedek, ancak hack tarihinden önceye aitse işe yarar. Zararlı kod aylar önce yerleşmişse yedeğin kendisi de bulaşıktır. Bu yüzden geri dönüşten önce, hangi yedeğin temiz olduğunu bilmek gerekir. Yedeğe dönmek tek başına yetmez: saldırganın girdiği açık kapanmadıysa aynı yoldan yeniden girer.

Doğru temizlik şu sırayla ilerler: temiz bir yedek ya da yazılımın temiz kurulumu üzerine içerik taşınır, yazılım, tema ve eklentiler güncellenir, kullanılmayanlar silinir, yönetici hesapları gözden geçirilir ve sonra ancak siteyi açarsınız. Belirsiz bir noktada kalıyorsanız, önce kopyayı bir yerde inceleyip sonra canlıya almak güvenlidir.

Arama motoru ya da tarayıcı uyarısı nasıl kaldırılır?

Site temizlendikten sonra uyarı kendiliğinden kalkmayabilir. Arama motorlarının yönetim araçları, sitede güvenlik sorunu tespit edildiğinde sizi bilgilendirir; sorun giderildiğinde de yeniden inceleme istemeniz gerekir. İstek, sorunun ne olduğunu ve nasıl giderdiğinizi kısaca anlatan bir açıklama ile yapılır. İnceleme süresi değişkendir; bunun için bir süre vaat edilemez.

Bu arada arama sonuçlarında kalan yabancı sayfaları da temizleyin: sizin oluşturmadığınız adresler silinmiş olmalı ve site haritası temiz olmalıdır. Zararlı içerik sayfaları kaldırıldıktan sonra, bunların aramada görünmeyi bırakması zaman alır.

Bunu da okuyunKurumsal E-posta Hizmeti Nasıl Seçilir? Ölçütler

Panik anında en sık yapılan hatalar neler?

İlk hata, kopya almadan her şeyi silmektir; saldırganın izini kaybedersiniz. İkincisi, yalnız ana sayfayı düzeltip arka kapıyı bırakmaktır: saldırgan bir hafta sonra geri döner. Üçüncüsü, şifreleri hack edilmiş olabilecek aynı bilgisayardan değiştirmektir.

Dördüncüsü, olayı saklamaktır. Müşteri verisi etkilenmiş olabilirse, bildirim yükümlülüğü doğabilir; bu hukuki bir konudur ve bir hukukçuya danışılmalıdır. Kişisel veri içeren bir sitede bunu ilk günden hesaba katın.

  • Kopya almadan silmek
  • Yalnız görünen belirtiyi düzeltip açığı kapatmamak
  • Şifreleri ele geçirilmiş olabilecek cihazdan değiştirmek
  • Müşteri verisi ihtimalini hukuki açıdan değerlendirmemek

Kendi başıma temizlemek ne zaman yanlış seçim?

Küçük, tek bir kurulumdan oluşan ve temiz bir yedeği olan bir sitede iş çoğu zaman yönetilebilir. Ama müşteri verisi, ödeme akışı ya da üyelik sistemi olan bir sitede, ya da zararlı kodun nerede olduğunu bulamıyorsanız, kendi başınıza uğraşmak riskli bir seçimdir. Yanlış temizlik, kalıntı bırakır ve aynı olay yeniden yaşanır.

Böyle durumlarda hosting firmasının güvenlik desteğine ya da siteyi yapan ekibe başvurun. Temizlik kadar, saldırganın hangi yolla girdiğinin bulunması da işin parçasıdır. O bulunmadan yapılan her onarım geçicidir.

Tekrar hacklenmemek için hangi önlemler alınır?

Önlemler sıkıcıdır ama etkilidir. Yazılım, tema ve eklentileri güncel tutun; kullanmadıklarınızı silin. Yönetim hesaplarında güçlü ve benzersiz şifre ile iki adımlı doğrulama kullanın ve her kişiye yalnız ihtiyacı kadar yetki verin. Yedeği sunucunun dışında, ayrı bir yerde ve düzenli tutun.

Siteyi arada bir dışarıdan taramalarla yoklamak da yararlıdır. Güvenlik başlıkları ve bir güvenlik duvarı katmanı saldırı yüzeyini daraltır. Hiçbiri sıfır risk getirmez; amaç saldırıyı zorlaştırmak ve olduğunda hızlı toparlanabilmektir.

  • Düzenli güncelleme, kullanılmayan eklentilerin silinmesi
  • Güçlü, benzersiz şifreler ve iki adımlı doğrulama
  • En az yetki ilkesi: herkese yalnız gereken erişim
  • Sunucu dışında, düzenli ve denenmiş yedek
  • Güvenlik duvarı ve güvenlik başlıkları

Hack sonrası ilk 24 saatin kuralı basittir: durdur, sakla, şifreleri değiştir, bildir, temiz olandan geri dön ve açığı kapat. Acele temizlik, açığı açık bırakır. Bir sonraki adım, düzenli güncelleme ve sunucu dışı yedek düzenini kurmaktır. Sitenizin güvenlik durumuna birlikte bakmak isterseniz, rabbitclip ile keşif görüşmesi için sizi bekleriz.

Sık sorulanlar

Sitem hacklendiyse hemen kapatmalı mıyım?

Ziyaretçiler zararlı koda ya da yönlendirmeye maruz kalıyorsa geçici olarak bakım sayfasına almak makuldür. Ama önce kopyasını almadan dosyaları silmeyin.

Hosting firması siteyi benim yerime temizler mi?

Bu firmaya ve paketinize göre değişir; bazıları destek ya da ek hizmet sunar, bazıları yalnız sunucu tarafına bakar. Ne yaptıklarını ve ne yapmadıklarını yazılı olarak sorun.

Temizledim ama arama sonuçlarında hâlâ uyarı var, ne yapmalıyım?

Arama motorunun site yönetim aracında güvenlik sorununun giderildiğini bildirip yeniden inceleme isteyin. Kaldırılma süresi için kesin bir söz verilemez.

Müşteri bilgileri çalındıysa ne yapmalıyım?

Kişisel verilerle ilgili bildirim yükümlülüğü olabilir; bu hukuki bir konudur, bu yüzden hemen bir hukukçuya danışın. Etkilenen kullanıcılara şifre değiştirmelerini önermek de makuldür.

Yedeğim varsa hack sorunu çözülmüş olur mu?

Hayır, yedek yalnız içeriği geri getirir. Saldırganın girdiği açık kapanmazsa site yeniden ele geçirilebilir; bu yüzden güncelleme ve şifre değişimi de gerekir.

Paylaş

İlgili hizmetBulut & AltyapıSistem büyüdükçe zorlanan, yoğun anda çöken bir altyapı gördük; onun için baştan sağlam kurarız. Güvenliği ve sürekliliği en başta tasarlar, teknik yükü üstümüze alırız.

İlgili ücretsiz araçlar

Sözlükte geçen terimler

İlgili yazılar

Bu konuda diğer yazılar

Nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız, sorun değil; doğru yerdesiniz.

Aklınızdaki proje netleşmiş de olabilir, henüz bir fikir hâlinde de. İkisi de olur. Kısa bir görüşmeyle nerede olduğunuzu, nereye gidebileceğinizi birlikte konuşuruz.

Görüşme ayarlayalım
Projeyi konuşalım