Yapılandırılmış Veri Rehberi: Doğru Schema Nasıl Seçilir
Hangi işletme hangi schema.org türünü kullanmalı, JSON-LD nasıl yazılır ve doğruluğu nasıl test edilir. Google'ın kendi kurallarına dayanan bir rehber.
rabbitclip ekibiYayın: 5 dk okuma
Kısa cevap
Yapılandırılmış veri, bir sayfadaki bilgiyi arama motorlarının ve yapay zekâ araçlarının doğrudan anlayabileceği standart bir sözlükle işaretlemek demek. Bu sözlüğün adı schema.org; Google, Bing ve diğer büyük arama motorlarının birlikte sürdürdüğü ortak bir kaynak.
Doğru şema, bir sayfanın arama sonucunda yıldız, fiyat ya da sık sorulan soru gibi zengin öğelerle çıkmasını sağlayabiliyor. Yanlış ya da eksik şema ise en iyi ihtimalle görmezden geliniyor, kötü ihtimalle spam işareti sayılabiliyor.
Bir spa zincirinin rezervasyon sayfasında hizmet süresi ve fiyat aralığı hem görünür metinde hem şemada tutarlı biçimde durduğunda, arama sonucunda fiyat aralığı doğrudan görünebiliyor; bu, ziyaretçinin siteye tıklamadan önce karar vermesini kolaylaştırıyor.
Yapılandırılmış veri gerçekte ne yapıyor?
Yapılandırılmış veri, sayfadaki görünür bilgiyi tekrar eden ama makinenin okuyabileceği bir kod bloğu eklemek demektir; JSON-LD, bunun en yaygın ve Google'ın önerdiği biçimi. Google Search Central, JSON-LD'nin site sahipleri için ölçeklenebilir uygulaması en kolay yöntem olduğunu belirtiyor. Bu kolaylık, sayfanın görsel tasarımına dokunmadan, ayrı bir kod bloğu olarak eklenip güncellenebilmesinden geliyor.
Kod, sayfanın HTML'sine gömülür ama kullanıcıya görünmez; arama motorunun sayfayı okurken 'bu bir işletme sayfası, adı şu, adresi şu' demesini sağlar.
Bir iş elbisesi üreticisinin ürün sayfasında görünen 'yanmaz kumaş, ilgili standarda uygun' cümlesi, aynı bilgi Product şemasına da eklendiğinde arama motoru için birbirini doğrulayan tek bir gerçek hâline geliyor. Karar kriteri: şemaya eklenecek her bilginin, sayfanın görünür metninde birebir karşılığı olmalı; yalnız şemada var olan bir bilgi, doğrulanamayan bir iddia olarak kalıyor.
İşletmeler için hangi şemalar öncelikli?
Bir işletme sitesi için üç şema genelde temel: Organization (marka kimliği: ad, logo, sosyal medya), LocalBusiness (fiziksel adresi olan işletmeler için, adres ve çalışma saatleriyle) ve Article (blog yazıları için, yazar ve tarih bilgisiyle).
Bir spa zincirinin her şube sayfasında ayrı bir LocalBusiness kaydı olması, tek bir merkezi Organization kaydına göre arama motoruna çok daha net bir sinyal veriyor; her şubenin kendi adresi, telefonu ve çalışma saati ayrı ayrı doğrulanabiliyor.
Blog yazılarında Article şeması eklerken yazarın adı ve yayın tarihi eksik bırakılırsa, aynı bilgi Google'ın kalite değerlendirmesinde de eksik sayılıyor; iki konu görünüşte ayrı ama kaynağı aynı sayfa metni. Bir konuyu birinci elden bildiğini iddia eden bir yazı, bunu şemada da yazarla birlikte göstermezse kendi iddiasıyla çelişiyor.
Google'ın genel kuralları neler?
Google'ın genel yapılandırılmış veri kurallarına göre, sayfada görünmeyen bilgi işaretlenmemeli; şemadaki bir kişi ya da ürün bilgisi, sayfanın gövdesinde de aynı şekilde yer almalı. Boş ya da sadece şema taşımak için var olan sayfalar oluşturmak da yasak.
Bir diğer kural, en spesifik türün seçilmesi: genel bir tür yerine, konuya en yakın türü (Product, Service, FAQPage gibi) kullanmak. Kurallara aykırı işaretleme, doğru sözdizimiyle yazılmış olsa bile zengin sonuç biçiminde gösterilmeyebiliyor.
Bir spa zincirinin bir şubesi kapandığında, o şubeye ait LocalBusiness kaydını silmek yerine sayfada 'geçici kapalı' yazıp şemayı olduğu gibi bırakmak, görünür bilgiyle şema bilgisinin örtüşmesi kuralını ihlal ediyor. Karar kriteri: bir işletme durumu değiştiğinde, sayfanın görünür metni ile şemasını ayrı iki iş olarak değil, tek bir güncelleme olarak ele almak gerekiyor.
Doğruluk nasıl test edilir?
Google'ın Rich Results Test aracı, bir sayfanın URL'sini ya da kodunu alıp hangi şemanın tanındığını, hangi alanların eksik olduğunu gösteriyor. Bu araç, kodu yayına almadan önce kontrol için kullanılabilir.
Yayına aldıktan sonra ise Search Console'daki 'Geliştirmeler' bölümü, sitedeki tüm sayfalarda hangi şema türlerinin bulunduğunu ve hatalı örnek sayısını topluca gösteriyor.
Bir zemin kaplama üreticisinin ürün sayfalarını toplu olarak test ederken karşılaşılan tipik durum, elli sayfadan kırkının doğru göründüğü ama on tanesinin eski bir şablon yüzünden aynı hatayı taşıdığı bir tablo çıkarmak oluyor; hata tek tek değil, şablonun kaynağında düzeltilince hepsi birden temizleniyor. Karar kriteri: aynı hata birden fazla sayfada tekrarlanıyorsa, sorunu sayfa sayfa değil şablonun kaynağında aramak gerekir.
Sık yapılan hatalar
Bir iş elbisesi üreticisinin ürün kataloğunda gördüğümüz tipik hata, tüm ürünlere aynı fiyatı ya da aynı stok durumunu kopyalayıp yapıştırmak; veri güncellenmediğinde yanlış bilgi göstermeye devam ediyor.
Bir diğer hata, birden fazla sayfada çelişen Organization bilgisi bırakmak; bir sayfada bir telefon numarası, başka sayfada farklısı. Şema tek bir doğruyu tekrarlamalı, her sayfada farklı bir versiyonunu değil.
Karar kriteri nettir: şemadaki her alan, sayfanın kendi metninde birebir karşılığını bulmalı. Karşılığını bulamıyorsa ya sayfa metni güncellenmeli ya da şema o alanı hiç taşımamalı.
Doğrulama adım adım nasıl yapılır?
Bir sayfanın şeması, yayına girmeden önce birkaç adımlık basit bir kontrolden geçirilebilir.
- Sayfanın koduna JSON-LD bloğunu ekle, tarayıcıda kaynağı görüntüleyerek sözdizimini gözden geçir.
- Rich Results Test'e sayfanın URL'sini gir, hangi türün tanındığını ve hangi alanların eksik olduğunu not al.
- Şemadaki her alanı sayfanın görünür metniyle tek tek karşılaştır.
- Sayfa yayına girdikten birkaç gün sonra Search Console'daki Geliştirmeler bölümünü kontrol et.
- Aynı şema türünü kullanan diğer sayfaları da aynı listeyle topluca gözden geçir.
- Yeni bir şema türü eklerken, önce Search Console'daki mevcut hata listesini kontrol edip aynı hatanın tekrar edip etmediğine bak.
Yapılandırılmış veri, bir sayfanın ne anlattığını arama motoruna ve yapay zekâ araçlarına açıkça söylemenin en ucuz yolu. Doğru şemayı seçmek, Google'ın kurallarına uymak ve düzenli test etmek işin büyük kısmını hallediyor. Bu doğrulamayı yayın öncesi bir alışkanlık haline getirmek, sonradan hata ayıklamaktan çok daha az zaman alıyor; özellikle çok sayfalı bir sitede tek tek düzeltme yapmak, kaynağı bulup şablonu düzeltmekten çok daha fazla zaman istiyor. rabbitclip, bir sitenin mevcut şema durumunu tarayıp eksikleri birlikte çıkarabilir.
Sık sorulanlar
Her sayfaya Organization şeması eklemek gerekir mi?
Hayır. Google, Organization şemasının her sayfada değil, ana sayfa gibi tek bir yerde yeterli olduğunu belirtiyor.
JSON-LD mi mikroveri mi tercih edilmeli?
Google, site sahipleri için JSON-LD'yi öneriyor çünkü sayfa görünümünden ayrı, tek bir kod bloğu olarak eklenip yönetilmesi daha kolay.
Yanlış şema sitenin cezalandırılmasına yol açar mı?
Doğrudan ceza nadir ama kural dışı işaretleme zengin sonuç biçiminde gösterilmeyebilir; ciddi kötüye kullanım spam sayılabilir. Toplu eklenen şemalarda birkaç sayfayı örnekleme yaparak kontrol etmek bu riski erken görmeyi kolaylaştırıyor.
Şema eklemek sıralamayı doğrudan yükseltir mi?
Hayır. Şema, sayfanın nasıl göründüğünü zenginleştirir; sıralamayı belirleyen hâlâ içeriğin ve sitenin genel kalitesi. Zengin sonuç görünürlüğü yükselince tıklama oranı artabilir, ama bu ayrı bir etki.
