Alan Adı Süresi, Yenileme ve Marka Koruması Rehberi
Alan adı süresi dolunca ne olur, otomatik yenileme neden tek başına yeterli değil, benzer uzantı ve typo alanları almak markayı nasıl korur.
rabbitclip ekibiYayın: 4 dk okuma
Kısa cevap
Bir alan adının süresi dolduğunda site hemen kaybedilmez ama koruma süreleri sınırlıdır: ilk kırk beş gün içinde genelde normal fiyattan yenilenebilir, sonraki otuz gün içinde daha yüksek bir kurtarma ücretiyle geri alınabilir, bu süre de geçerse alan adı herkese açık satışa düşer. ICANN'ın kayıt kurallarına göre bu iki dönemin toplamı ortalama yetmiş beş güne yakındır; ama bu bir garanti değil, bir üst sınırdır.
Bir e-imza hizmeti sunan bir işletmenin alan adı, kayıtlı kredi kartının süresi dolduğu için otomatik yenilemeden geçemezse, işletme bunu genelde bir uyarı e-postasını gözden kaçırdıktan haftalar sonra fark eder. O noktada alan adı hâlâ kurtarılabilir ama maliyeti normal yenilemenin kat kat üzerindedir.
Alan adı süresi dolunca hangi aşamalardan geçer?
Alan adı süresi, kayıt şirketine ödenen yıllık bir kiradır; ödenmediğinde alan adı anında başkasına açılmaz, önce bir dizi koruma süresinden geçer.
- Süre dolumu: site ve e-posta genelde hemen durur ya da bir uyarı sayfasına yönlenir
- Otomatik yenileme dönemi, kayıt şirketine göre 1-45 gün: çoğu kayıt şirketi bu sürede normal fiyattan yenilemeye izin verir
- Kurtarma dönemi, 30 gün: alan adı silindikten sonra, genelde standart yenilemenin birkaç katı bir ücretle geri alınabilir
- Bekleyen silme, yaklaşık 5 gün, ve sonrasında herkese açık satış
Otomatik yenileme neden tek başına yeterli değil?
Otomatik yenileme, kayıtlı ödeme yönteminin çalıştığı sürece işe yarar; kart süresi dolduğunda, banka değiştiğinde ya da kayıt şirketinin uyarı e-postası spam klasörüne düştüğünde sessizce başarısız olur. Alan adı sahibi bunu fark etmeden haftalar geçebilir.
İkinci risk, alan adının kimin adına kayıtlı olduğudur. Alan adını kuran kişi işten ayrıldıysa ve kayıt sahibi bilgisindeki e-posta artık erişilemez durumdaysa, yenileme uyarıları da kurtarma bildirimleri de kimseye ulaşmaz.
Yenileme takvimini kayıt şirketinden bağımsız kurmak
Kayıt şirketinin hatırlatmasına güvenmek yerine bağımsız bir takvim tutmak, tek hata noktasını ortadan kaldırır.
- Alan adının süre dolum tarihini işletmenin kendi takviminde ayrıca işaretlemek
- Kayıt sahibi bilgisindeki e-posta adresinin hâlâ aktif ve kontrol edilen bir kişiye ait olduğunu yılda bir doğrulamak
- Mümkünse alan adını çok yıllık, üç ile on yıl arası, yenilemek, yıllık hatırlatma riskini azaltmak
- Kayıt şirketi hesabına en az iki kişinin erişiminin olması, tek kişiye bağımlı kalmamak
Alan adı transferi ve kilit ayarı
Bir alan adını başka bir kayıt şirketine taşımak istendiğinde önce transfer kilidinin kaldırılması, sonra kayıt şirketinden alınan yetkilendirme koduyla yeni şirkete başvuru yapılması gerekir. Bu süreç genelde birkaç gün sürer; kilit açık bırakılırsa istenmeyen bir transfer girişimine karşı savunmasız kalınır, bu yüzden kilit yalnızca transfer sırasında açılmalıdır.
Alan adı bir işletmenin adına değil bir kişinin kişisel hesabına kayıtlıysa, transfer ya da erişim değişikliği o kişinin onayına bağlı kalır. Kurumsal bir hesap üzerinden kayıt, bu bağımlılığı baştan ortadan kaldırır.
Marka koruması: benzer uzantılar ve typo alanlar neden alınır?
Bir marka yalnızca ana alan adını değil, müşterinin yanlışlıkla ya da bir dolandırıcının kasıtlı olarak kullanabileceği benzer adresleri de düşünmelidir. Bu, .com yanında .com.tr, .net gibi yakın uzantıları ve markanın yaygın yazım hatalarını, harf eksik ya da fazla, benzer harf, kapsar.
Bir spa zincirinin adını taklit eden bir typo alan üzerinden sahte bir randevu sayfası kurulması, hem müşteri güvenini hem de marka itibarını tek bir olayda zedeleyebilir. Bu alanları önceden alıp boş bir sayfaya ya da ana siteye yönlendirmek, savunma amaçlı ama etkili bir önlemdir.
Bir alan adı anlaşmazlığında UDRP ne işe yarar?
Alan adı, kayıtlı bir markayla aynı ya da karıştırılacak kadar benzer, kayıt sahibinin üzerinde meşru bir hakkı yok ve kötü niyetle alınmışsa, ICANN'ın Tekdüzen Alan Adı Anlaşmazlığı Çözüm Politikası (UDRP) üzerinden bir itiraz açılabilir. Bu süreç mahkemeye gitmeden, aylar içinde sonuçlanabilir.
UDRP her durum için bir çözüm değildir; markanın tescilli olması ve kötü niyetin gösterilebilmesi gerekir. Bu yüzden savunma amaçlı kayıt, anlaşmazlık sürecinden çok daha ucuz ve hızlı bir alternatiftir.
Sık yapılan hatalar
Alan adı yönetimi kurulup unutulan bir iş haline gelebilir; üç hata bunun somut sonuçlarıdır.
- Alan adını işten ayrılan bir çalışanın kişisel e-postasıyla kayıtlı bırakmak
- Yalnızca tek bir yıllık süreyle yenilemek ve her yıl aynı riski tekrarlamak
- Marka adını taklit eden uzantı ve typo alanları hiç kontrol etmemek
- Kayıt şirketi hesabına tek kişinin erişimi olması, o kişi ulaşılamadığında kilitlenmek
Alan adı, bir işletmenin dijital adresidir; süresi dolduğunda önce marka görünürlüğü, sonra e-posta, sonunda site kaybedilir. Bağımsız bir takvim, güncel iletişim bilgisi ve birkaç savunma amaçlı kayıt, bu riski küçük bir maliyetle kapatır. rabbitclip ile yapılan bir keşif görüşmesinde alan adı portföyünüzü birlikte kontrol edebiliriz.
Sık sorulanlar
Alan adı süresi dolunca site hemen mi kaybedilir?
Hayır, önce koruma süreçlerinden geçer. Ama bu süreçler otomatik değildir; yenileme ya da kurtarma işlemi yapılmazsa alan adı sonunda herkese açık satışa düşer.
Kaç yıllık yenileme yapmak mantıklı?
Sabit bir kural yok ama üç yıl ve üzeri bir yenileme, yıllık hatırlatma riskini büyük ölçüde azaltır.
Her benzer uzantıyı almak gerekli mi?
Hayır. Markanın gerçekten çalıştığı ya da müşteri karışıklığı riski taşıyan birkaç uzantı ve yaygın typo yeterlidir.
UDRP süreci pahalı mıdır?
Mahkeme sürecine göre daha ucuz ve hızlıdır ama yine de bir maliyeti vardır; savunma amaçlı alan adı kaydı genelde daha ucuza gelir.
Alan adı kurumsal hesap yerine kişisel hesapla mı kayıtlı olmalı?
Hayır. Kurumsal bir hesap, tek bir kişinin ayrılması ya da ulaşılamaz olması durumunda erişimin kilitlenmesini önler.
